Interview voorzitter SAH

In de Gelderlander van 12 december 2015 gaf de nieuwe voorzitter Mr. Kees Kuijs zijn visie op de herdenkingen in de toekomst. Door Harry van der Ploeg, 12 december 2015.

‘Oorlog zit in onze genen’

 

Kees Kuijs is de nieuwe voorzittervan de Stichting Airborne Herdenkingen. Hij ziet zichzelf als luisterend oor.

 

Er komt een tijd waarin alle soldaten die hebben gevochten tijdens de Slag om Arnhem zijn overleden. Hoe ziet u de toekomst van de herdenkingen?

“We zullen de veteranen en hun nabestaanden een platform blijven bieden. Evenals hun familie. Kleindochters en kleinzonen. De erfopvolgers van de militairen. Tegelijkertijd zullen we goed blijven luisteren naar wat de bevolking wil met het collectief erfgoed van de Slag om Arnhem. Ik zie dat het besef van de unieke oorlogsgeschiedenis bij veel mensen in deze regio diep geworteld is. Het is het besef dat je woont op een plek waar de opmars naar de vrijheid in september 1944 vastliep.”

 

Er is een hoge prijs betaald voor onze vrijheid?

“Zeker. Al die jonge jongens die hun leven gaven om ons te helpen. Al die mensen die van huis en haard zijn verdreven. Dat moet beter dan ooit leesbaar worden in het landschap van de Airborne-gemeenten Arnhem, Renkum, Ede en Overbetuwe. Voor de mensen die er wonen, de mensen die het gebied bezoeken en de toeristen. Met de kogelgaten die nog zichtbaar zijn in de oude kerk van Oosterbeek of de restanten van schuttersputten van hier tot aan de Linge als stille getuigen van de gevechten. Je kunt kinderen het verhaal van toen perfect vertellen in zo’n goed leesbaar landschap.”

 

Verwacht u dat het aantal herdenkingen gaat afnemen?

“Het stilstaan bij elk paaltje zal verdwijnen. Bij de iconen van de Slag om Arnhem zal het nog lang zo blijven doorgaan. Ik denk aan de John Frostbrug, de Airborne Begraafplaats in Oosterbeek, de Ginkelse Heide bij Ede, het Polenplein in Driel. De Tweede Wereldoorlog is in deze wereld een ijkpunt. Zolang er nog mensen zijn die het hebben meegemaakt, kunnen we van hen blijven leren. Een les over hoe de wereld in elkaar steekt en hoeveel die wereld van toen nog op de onze lijkt.”

 

Wat toen gebeurde, gebeurt nu nog steeds?

“Er zijn nog steeds militairen die voor hun vak kiezen om het verschil te maken in gebieden die geteisterd worden door oorlog en terreur. Er zijn nog steeds mensen die deel uit gaan maken van politie-eenheden die de vrede proberen te bewaren tussen strijdende partijen in verscheurde landen. Niet om die landen onze wil op te leggen, wel om verder bloedvergieten te voorkomen.”

 

U leidde in 2014 als operationeel commandant het internationale bergingsteam dat de slachtoffers van de ramp met de MH17 in Oekra├»ne moest thuisbrengen. U heeft daar alles op alles gezet om de lichamen terug te brengen. De bevolking van het dorp waar u zat, zag u met lede ogen vertrekken. ‘Door onze neutraliteit werden zij beschermd tegen het oorlogsgeweld’, zei u daar toen over.

“Ik ben ervan overtuigd dat de aanwezigheid van onze mensen in zo’n oorlogsgebied een dempend effect heeft op het geweld. Onze vredesmissies kampen met momenten van vallen en opstaan, altijd en overal. Of het nu om de Balkan gaat, Afghanistan, Mali of een andere plek op de wereld. Maar als wij er met de neus bovenop staan, kan dat het verschil maken. Het geweld uitbannen, is een onmogelijke missie. Het blijft verschrikkelijk wat mensen elkaar aan kunnen doen. Het zit in onze genen, denk ik wel eens.”

 

Zo nu en dan steekt de vraag de kop op of het niet tijd wordt voor een herdenking samen met de Duitsers. Hoe denkt u daarover?

“Dat moeten we onderzoeken. Er zijn al plekken waar al herdacht wordt met de voormalige vijanden. Het gebeurt in Margraten in Limburg. Er is ook al volop aandacht voor het verhaal van de Duitsers tijdens de Slag om Arnhem. Veel is daarover nog nooit verteld. Nu het nog kan, komt het los. Met de nodige scepsis omgeven, dat ook. Het leed dat hier toen berokkend is, poets je niet zomaar weg. Voor de herdenking op de begraafplaats heeft altijd gegolden dat het een zaak zou blijven van de veteranen, hun nabestaanden en de bevolking hier. Dat behoor je te respecteren. Het zou onkies zijn om de allerlaatste veteraan op zijn ziel te trappen. Hoe het verder zal gaan, weet ik niet. We gaan hier niet over, het is een zaak van de Britse Commonwealth Wargrave Commission, die de begraafplaats beheert. Die mensen hebben het laatste woord.”

 

 

paspoort

  • Kees Kuijs is op 10 oktober 1958 geboren in Anna Paulowna.
  • Hij werkt sinds sinds 1983 bij de Koninklijke Marechaussee.
  • Hij woont sinds 1987 met zijn gezin in Arnhem.
  • Hij is sinds twee jaar actief als strategisch adviseur bij internationale politiesamenwerking.
  • Hij was in 2014 hoofd van de marechausseemissie die de forensische experts moest beveiligen op de plek waar het toestel van vlucht MH17 neerstortte.
  • Tussen 2011 en 2013 was hij de hoogste commandant van het Europese Gendarmeriekorps, een korps militaire politie dat bij crises kan worden ingezet ter ondersteuning of als vervanging van lokale politie.
Interview Kees Kuijs Gelderlander
© 2017-2020 Stichting Airborne Herdenkingen